LIVE: “Do t’i godasim shumë fort aty ku dhemb”, SHBA-të mbështesin popullin e guximshëm të Iranit

Stafi i tre spitaleve në Iran i ka thënë BBC-së se strukturat e tyre janë të mbingarkuara me pacientë të vdekur ose të plagosur, ndërsa protestat e mëdha kundër qeverisë vazhdojnë.

Një mjek në një spital të Teheranit tha se kishte “të shtëna direkte në kokat e të rinjve, edhe në zemrat e tyre”, ndërsa një tjetër mjek deklaroi se një spital okulistik në kryeqytet kishte hyrë në gjendje krize.

Dy punonjës shëndetësorë që folën për BBC-në thanë se kishin trajtuar plagë nga plumba të vërtetë, ashtu edhe nga fishekë.

Të premten, SHBA-të përsëritën se vrasja e protestuesve do të përballej me një përgjigje ushtarake. Irani akuzoi SHBA-të për kthimin e protestave paqësore në “akte subversive të dhunshme dhe vandalizëm të përhapur”.

Presidenti Trump reagoi në rrjetet sociale: “Irani po shikon LIRINË, ndoshta si kurrë më parë. SHBA-të janë gati të ndihmojnë!!!”

Protestat nisën në kryeqytetin Teheran dy javë më parë për shkak të vështirësive ekonomike. Që atëherë janë përhapur në mbi 100 qytete e fshatra në të gjitha provincat e Iranit. Monitoruesit e të drejtave të njeriut thonë se dhjetëra protestues janë vrarë dhe qindra janë arrestuar, ndërsa raportohet se 21 pjesëtarë të forcave të sigurisë janë vrarë gjithashtu.

BBC dhe shumica e mediave ndërkombëtare janë të ndaluara të raportojnë brenda Iranit, dhe vendi është nën një bllokim pothuajse total të internetit që nga e enjtja në mbrëmje, duke e bërë të vështirë marrjen dhe verifikimin e informacionit.

Një punonjëse e një spitali në Teheran përshkroi “skena shumë të tmerrshme”, duke thënë se kishte aq shumë të plagosur sa stafi nuk kishte kohë të kryente reanimim kardiopulmonar (CPR).
“Rreth 38 persona vdiqën. Shumë prej tyre sapo kishin arritur në shtretërit e urgjencës… të shtëna direkte në kokat e të rinjve, edhe në zemrat e tyre. Shumë prej tyre nuk arritën as në spital. Numri ishte aq i madh sa nuk kishte hapësirë në morg; trupat u vendosën mbi njëri-tjetrin. Pasi morgu u mbush, i grumbulluan në dhomën e lutjeve,” tha ajo.

Punonjësja e spitalit shtoi se të vdekurit dhe të plagosurit ishin kryesisht të rinj: “Nuk mund t’i shihja shumë prej tyre, ishin 20-25 vjeç.”

BBC Persian verifikoi se 70 trupa u sollën gjithashtu në spitalin Poursina në qytetin Rasht të premten në mbrëmje. Morgu atje ishte në kapacitet të plotë, ndaj trupat u larguan. Autoritetet u kërkuan të afërmve të viktimave 7 miliardë rialë (rreth 7 mijë dollarë) për t’i liruar për varrim, tha një burim nga spitali.

Një mjek që kontaktoi BBC-në përmes lidhjes satelitore Starlink të premten në mbrëmje tha se Spitali Farabi, qendra kryesore okulistike e Teheranit, kishte hyrë në gjendje krize me shërbimet e urgjencës të mbingarkuara. Shtrimet dhe operacionet jo urgjente u pezulluan dhe stafi u thirr për të trajtuar rastet emergjente.

Forcat e sigurisë iraniane shpesh përdorin armë gjahu që lëshojnë fishekë gjatë përballjeve me protestuesit.

Një mjek nga Kashan, në Iranin qendror, tha për BBC-në se shumë protestues të plagosur ishin goditur në sy, dhe kolegët e tij në spitalet e qytetit raportuan se kishin pranuar shumë të plagosur gjatë trazirave të së premtes.

Raporte të ngjashme dolën edhe të enjten. Një mjek në një qendër mjekësore në Teheran tha: “Numri i të plagosurve dhe viktimave ishte shumë i lartë. Pashë një person që ishte qëlluar në sy, me plumbin që doli nga pjesa e pasme e kokës.”

BBC mori gjithashtu një video dhe mesazh në audio nga një mjek në një spital në Shiraz të enjten, i cili tha se një numër i madh të plagosurish po silleshin dhe spitali nuk kishte kirurgë të mjaftueshëm për të përballuar fluksin.

Pamjet që po dalin nga Irani tregojnë protestues në Teheran që dolën masivisht në rrugë të premten në mbrëmje, duke djegur automjete dhe një ndërtesë qeveritare në Karaj, pranë kryeqytetit. Ushtria iraniane tha se do t’i bashkohej forcave të sigurisë për të mbrojtur pronën publike.

Që nga nisja e demonstratave më 28 dhjetor, të paktën 51 protestues, përfshirë fëmijë, dhe 21 pjesëtarë të forcave të sigurisë janë vrarë, sipas Human Rights Activists News Agency me bazë në SHBA. Mbi 2 mijë e 311 persona janë arrestuar. Iran Human Rights me bazë në Norvegji raporton gjithashtu të paktën 51 protestues të vrarë, përfshirë 9 fëmijë. BBC Persian thotë se ka verifikuar identitetin e 26 protestuesve të vrarë, përfshirë 6 fëmijë.

Donald Trump ka sugjeruar përsëri se vendi i tij do të ishte i gatshëm të ofronte mbështetje për ata që demonstrojnë në Iran.

Në një postim të shkurtër në platformën e tij Truth Social, Trump tha: "Irani po shikon LIRINË, ndoshta si kurrë më parë.

"SHBA-të janë të gatshme të ndihmojnë!!!"

Nuk është e qartë se për çfarë lloj mbështetjeje po i referohet Trump.

Por është një ndryshim në ton nga komentet e mëparshme publike të Trump mbi Iranin, ku ai duket se sugjeroi që SHBA-të mund të ndërmarrin veprime ushtarake.

Duke folur në Shtëpinë e Bardhë dje, ai tha se do ta godiste Teheranin "shumë fort" nëse qeveria "fillon të vrasë njerëz".

Marco Rubio ka mbështetur fuqishëm protestat në Iran me një postim në rrjetet sociale këtë mëngjes.

Menjëherë pas mesnatës, sipas kohës së Uashingtonit, sekretari i shtetit i SHBA-së tha se SHBA-të "mbështesin popullin e guximshëm të Iranit".

Shefi i tij, Donald Trump, gjithashtu foli për temën mbrëmë pas një takimi me drejtuesit e naftës.

"Irani është në telashe të mëdha", tha ai.

"Po e ndjekim situatën me shumë kujdes.

"E kam bërë këtë deklaratë shumë të fortë se nëse ata fillojnë të vrasin njerëz siç kanë bërë në të kaluarën, ne do të përfshihemi. Do t'i godasim shumë fort aty ku dhemb."

Autoritetet e Iranit treguan të shtunën se mund të intensifikojnë masat e tyre të ashpra ndaj demonstratave më të mëdha antiqeveritare në vite, me Gardën Revolucionare që fajëson terroristët për trazirat dhe zotohet të mbrojë sistemin qeverisës.

Një ditë pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump lëshoi ​​një paralajmërim të ri se Shtetet e Bashkuara mund të ndërhyjnë, pati raportime të reja për dhunë në të gjithë vendin, megjithëse një ndërprerje e internetit e bëri të vështirë vlerësimin e shkallës së plotë të trazirave, raporton Reuters.

Djali në mërgim i shahut të fundit të Iranit, i cili është shfaqur si një zë i shquar në opozitën e fragmentuar, bëri thirrjen e tij më të fortë deri më tani që protestat të zgjerohen në një revoltë për të rrëzuar sundimtarët klerikë.

Media shtetërore tha se një ndërtesë bashkiake iu vu flaka në Karaj, në perëndim të Teheranit, dhe fajësoi “rebelët”. Televizioni shtetëror transmetoi pamje të funeraleve të anëtarëve të forcave të sigurisë që thanë se u vranë në protesta në qytetet Shiraz, Qom dhe Hameda.

Pavarësisht bllokimit pothuajse të plotë të internetit, videot vazhdojnë të dalin nga Irani - sipas raportimeve, përmes Starlink - dhe tregojnë një Teheran që po digjet. Sipas revistës amerikane Time, numri i të vdekurve ka kaluar tashmë 200 persona.

Mes vendeve që digjen është edhe Xhamia Al-Rasul në veriperëndim të qytetit. Në lagjen Saadat Abad, protestuesit brohorasin “Vdekje Khamenei” ndërsa ndërtesat përreth digjen. Në Narmak, ndërtesat banimi janë në flakë, dhe në sfond dëgjohen të shtëna dhe njerëz që bërtasin.

Pamje nga protestat po vijnë edhe nga qytete të tjera, si Mashhad, Tabriz dhe Qom, raporton Associated Press. Në shumë vende, regjimi po përdor armë të gjalla. Sipas grupit për të drejtat e njeriut Iran Human Rights, qindra persona janë plagosur, dhe numri real i të vrarëve mund të jetë shumë më i lartë se 51, siç ishte raportuar më parë.

Një mjek nga Teherani i tha gazetës amerikan “Time”, në kushte anonimiteti, se vetëm gjashtë spitale në kryeqytet kishin regjistruar të paktën 217 protestues të vrarë, shumica nga armë luftarake. Nëse ky numër konfirmohet, do të sinjalizonte një goditje të rëndë, paralajmëruar nga mbyllja pothuajse totale e internetit dhe telefonisë nga regjimi që nga nata e së enjtes.

Mjeku shtoi se autoritetet nxorën kufomat nga spitali të premten. Shumica e të vdekurve ishin të rinj, përfshirë disa që u qëlluan jashtë një stacioni policor në veri të Teheranit, ku forcat e sigurisë hapën zjarr me mitraloz. Aktivistët raportuan se të paktën 30 persona u vranë në këtë incident.

Grupet e të drejtave të njeriut kanë raportuar një numër më të ulët vdekjesh, për shkak të metodave të ndryshme të raportimit. Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut në Uashington, e cila regjistron vetëm viktimat e identifikuara, raportoi të paktën 63 të vdekur që nga fillimi i protestave, përfshirë 49 civilë.