LIVE: SHBA-të thonë se bllokada e porteve të Iranit do të fillojë brenda pak orësh, ndërsa çmimet e naftës rriten mbi 100 dollarë për fuçi

BBC Verify po gjurmon anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit pas njoftimit nga Komanda Qendrore Amerikane (Centcom) se do të zbatohet një bllokadë kundër "të gjithë trafikut detar që hyn dhe del nga portet iraniane" nga ora 10:00 ET (14:00 GMT / 15:00 BST) sot.

Që kur Centcom lëshoi ​​deklaratën e saj mbrëmë në orën 21:52 BST, katër anije janë identifikuar duke kaluar ngushticën, sipas të dhënave të gjurmimit të ofruara nga MarineTraffic.

Të gjitha janë identifikuar si cisterna - që transportojnë naftë, gaz ose kimikate. Ne nuk kemi gjetur lidhje iraniane për asnjë nga këto anije, dhe asnjëra nuk mund të identifikohet si duke shkuar për në ose nga portet iraniane.

Megjithatë, ne mbështetemi në të dhënat e transmetuara nga vetë anijet, dhe asnjëra nga këto katër nuk ka dhënë origjinën e tyre si një port iranian.

Centcom ka njoftuar më parë se dy shkatërrues - USS Frank E Petersen Jr dhe USS Michael Murphy - janë në zonë si pjesë e një misioni për të pastruar "minat detare të vendosura më parë nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit".

Ne do të vazhdojmë të monitorojmë transportin detar në zonë gjatë gjithë ditës, ndërsa afrohet afati i fundit për zbatimin e bllokadës amerikane.

Nuk është hera e parë që Marina Amerikane ka zbatuar një bllokadë - së fundmi, e bëri këtë ndaj Kubës dhe Venezuelës, thotë ish-i dërguari special i SHBA-së, David Satterfield.

"Nuk është çështje se si bëhet kjo, apo nëse mund të bëhet, por me çfarë ndikimi," thotë Satterfield për programin Today të BBC Radio 4.

"Gjiri është një pikë kritike furnizimi global, shumë përtej hidrokarbureve - dhe ndikimi nëse kjo vazhdon për disa javë të tjera do të bëhet mjaft i thellë, përtej kostos së benzinës dhe naftës në pompë."

Kemi disa komente të tjera nga Donald Trump mbi ambiciet bërthamore të Iranit, pasi të dyja palët u larguan nga bisedimet e paqes në Pakistan pa një marrëveshje.

Presidenti amerikan thotë se Irani ende dëshiron një armë bërthamore dhe e shprehu këtë qëllim gjatë takimit në Islamabad.

"Ata ende e duan atë, dhe e bënë të qartë këtë natën tjetër. Irani nuk do të ketë një armë bërthamore."

Trump ka thënë tashmë se bisedimet e drejtpërdrejta me Iranin dështuan sepse Teherani nuk ishte "i gatshëm të hiqte dorë nga ambiciet e tij bërthamore".

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, deklaroi më parë se të dyja palët ishin "disa centimetra larg" arritjes së një marrëveshjeje, por Irani u përball me "maksimalizëm, ndryshim të objektivave dhe bllokadë".

Lajmi se çmimet e naftës janë rritur përsëri do të jetë një goditje për ato vende që janë në prag të një krize karburanti.

Midis këtyre vendeve që ende po përballen me vështirësi është Australia, e cila ka përjetuar disa nga rritjet më të mëdha të çmimeve të benzinës dhe naftës.

Industria e kamionëve ka qenë një nga më të goditurat, me operatorë që mbështeten në naftë, shpesh për të furnizuar me energji trenat e rëndë rrugorë me distanca të gjata.

Shumë thonë se kostot janë më shumë se dyfishuar që kur shpërtheu lufta në Iran.

Aaron Fischer, një pronar-operator i një kompanie kamionësh, thotë se ka kaluar netë pa gjumë duke u përpjekur ta mbajë biznesin e tij mbi ujë.

"Para se të ndodhnin të gjitha këto gjëra, më kushtonte 3,600 dollarë australianë (2,540 dollarë amerikanë, 1,890 £) të mbushja një rezervuar... tani po shpenzoj 7,500 dollarë. Ky është problemi: më ka dyfishuar fjalë për fjalë faturën."

Marina Amerikane do të bllokojë Ngushticën e Hormuzit, njoftoi Donald Trump më parë, pasi bisedimet në Islamabad dështuan të prodhonin një marrëveshje midis SHBA-së dhe Iranit.

Është një rrugë kritike detare përmes së cilës transportohet afërsisht 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në botë.

Gjeografia e ngushticës i ka lejuar Iranit ta përdorë atë si levë gjatë gjithë kësaj lufte, duke parandaluar në mënyrë selektive kalimin e anijeve përmes rrugës së ngushtë ujore dhe duke rritur çmimet e naftës gjatë këtij procesi.

Në një postim të gjatë të ri në Truth Social, Donald Trump thotë se “takimi shkoi mirë, u ra dakord për shumicën e pikave, por e vetmja pikë që kishte vërtet rëndësi, Çështja BËRTHAMORE, nuk ishte”.

Ai thotë se “në një moment” do të arrihet një marrëveshje për kalimin e lirë, por “Irani nuk e ka lejuar që kjo të ndodhë duke thënë thjesht, ‘Mund të ketë një minierë diku atje’, për të cilën askush nuk e di përveç tyre”.

Në të njëjtin postim, Trump thotë gjithashtu se ai “i ka dhënë udhëzime Marinës të kërkojë dhe të ndalojë çdo anije në Ujërat Ndërkombëtare që i ka paguar taksa Iranit” dhe se Marina Amerikane do të fillojë “të shkatërrojë minat që iranianët kanë vendosur në Ngushticë”.

“Askush që paguan një taksë të paligjshme nuk do të ketë kalim të sigurt në det të hapur”, thotë ai, duke shtuar “çdo iranian që qëllon drejt nesh, ose ndaj anijeve paqësore, do të SHKATËRROHET NË FERR! Bllokada do të fillojë së shpejti”, thotë ai

Presidenti amerikan, Donald Trump, tha se Marina e Shteteve të Bashkuara menjëherë do të nisë bllokimin e Ngushticës së Hormuzit dhe do të pengojë çdo anije në ujërat ndërkombëtare që i kanë pagur taksë Iranit.

Trump i bëri këto deklarata në Truth Social, disa orë pasi negociatat mes SHBA-së dhe Iranit, të zhvilluara në Pakistan, nuk prodhuan ndonjë marrëveshje.

Udhëheqësi amerikan tha se bisedimet shkuan mirë dhe “për shumicën e çështjeve pati pajtim”, por shtoi se dy palët nuk janë pajtuar për programin bërthamor të Iranit.

“Irani premtoi që do të hapte Ngushticën e Hormuzit, dhe ata e dinë që nuk e kanë bërë këtë. Kjo shkaktoi ankth, dhimbje për shumë njerëz dhe shtete në mbarë botën. Është një turp i madh për Iranin dhe dëm i madh për reputavionin e tij”.

Luftanijet amerikane, sipas Trumpit, do të bllokojnë çdo anije që do të tentojë të kalojë përmes Hormuzit, nga ku kalon afër 20 për qind e naftës dhe gazit në botë.

“Menjëherë, Marina e SHBA-së, më e mira në botë, do të nisë procesin e BLLOKADËS dhe të gjitha anijet që tentojnë të hyjnë apo të dalin nga Ngushtica e Hormuzit”, tha Trump.

Trump ka kundërshtuar idenë e Iranit për të vendosur taksë për anijet që kalojnë përmes kësaj rruge jetike ujore.

“Po ashtu kam udhëzuar Marinën që të kërkojë dhe pengojë çdo anije në ujërat ndërkombëtare që kanë paguar taksë ndaj Iranit. Askush që paguan një taksë të paligjshme nuk do të ketë kalim të sigurt në det”, tha ai.

Ky reagim i Trumpit vjen pasi për mbi 20 orë, delegacionet amerikane dhe iraniane zhvilluan negociata, nën ndërmjetësimin e Pakistanit.

Por, nënpresidenti amerikan, JD Vance, njoftoi pas negociatave se Teherani nuk pranoi kushtet kyç të sigurisë të vendosura nga Uashingtoni.

Vance theksoi se “vijat e kuqe” të delegacionit amerikan mbeten në sigurimin e “zotimit afirmativ” se Teherani nuk do të synojë që të posedojë armë bërthamore apo mjete për të prodhuar shpejtë një armë të tillë, duke e cilësuar këtë si “qëllim kryesor” të administratës të presidentit amerikan, Donald Trump.

Pavarësisht se i cilësoi negociatorët amerikanë si “mjaft fleksibilë”, Vance la të kuptohet se hendeku mes dy palëve mbetet mjaft i madh.

“Pyetja e thjeshtë është: A shohim një vullnet nga ana e iranianëve për të mos zhvilluar armë bërthamore... në terma afatgjatë?”, pyeti Vance. “Këtë ende nuk e kemi parë”.

Është e paqartë se si këto bisedime do të ndikojnë në armëpushimin dyjavor, që u arrit mes SHBA-së dhe Iranit më 7 prill.

Irani në mënyrë efektive ka ndaluar trafikun përmes Hormuzit, vendim që ka bërë që çmimet globale të energjisë të rriten ndjeshëm. Teherani po ashtu ka thënë se do të nisë mbledhjen e tarifave nga anijet që synojnë të kalojnë përmes kësaj rruge ujore.

Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, përballet me një zgjedhje të vështirë mes përshkallëzimit të presionit ndaj Iranit dhe vazhdimit të negociatave, pasi një raund i rëndësishëm bisedimesh në Pakistan nuk arriti të prodhojë marrëveshje.

Zëvendëspresidenti amerikan, J.D. Vance, e përshkroi situatën si “lajm të mirë dhe lajm të keq”: pozitiv ishte fakti që u zhvilluan diskutime thelbësore, ndërsa negative mbetet mungesa e një marrëveshjeje konkrete. Sipas tij, kjo përbën një zhvillim të pafavorshëm për Iranin.

Ky takim i gjatë mes palëve u konsiderua i rëndësishëm dhe befasues. Por, nuk ishte begasuese që s’pati marrëveshje, duke pasur parasysh historinë e tensionuar mes dy vendeve.

BBC shkruan se amerikanët shkuan në Pakistan me pikëpamjen se Irani e ka pësuar keq në këtë luftë dhe se kompromisi i shpejt ishte i mundur.

” Ata zgodhën që të mos i pranojnë kushtet tona” tha Vance. Por, Irani po ashtu i ka vijat e veta të kuqe. Negociatave u është qasur me besimin se ka një dorë të fortë në proces. Sipas, BBC pavarësisht dëmeve që i janë bërë ushtrisë, Teherani është ende i aftë dhe me vullnet për luftë. Po ashtu ende ka hise të rëndësishme në Ngushticën e Hormuzit.

Marrëveshja e mëparshme bërthamore, Joint Comprehensive Plan of Action, u arrit vetëm pas rreth 18 muajsh negociatash intensive, të shoqëruara me ndërprerje dhe rifillime të shpeshta.

Në këtë kontekst sipas BBC Trump tani përballet me dilemën, të rrisë presionin apo të negociojë.

SHBA-të "përfundimisht dështuan të fitonin besimin e delegacionit iranian" gjatë bisedimeve të paqes në Islamabad, tha Kryetari i Parlamentit të Teheranit.

Në një postim në X, Mohammad Bagher Ghalibaf tha se Uashingtoni "e kuptoi logjikën dhe parimet tona, dhe tani është koha të vendosim nëse mund ta fitojë besimin tonë apo jo".

Ai shtoi: "Ne sigurisht e konsiderojmë diplomacinë e autoritetit si një metodë tjetër, së bashku me luftën ushtarake, për arritjen e të drejtave të popullit iranian, dhe nuk do të ndalemi për asnjë moment nga përpjekja për të konsoliduar arritjet e dyzet ditëve të mbrojtjes kombëtare iraniane."

Një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme të Iranit deklaroi se mosmarrëveshjet mbi “dy, ose tre çështje kyçe” penguan arritjen e një marrëveshjeje me Shtetet e Bashkuara të Amerikës në Islamabad.

Esmaeil Baqaei i tha transmetuesit shtetëror IRIB të dielën se të dyja palët arritën marrëveshje për disa çështje, por shtoi se kishte një “hendek në qëndrime” për çështje të tjera, shkruan CNN.

Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance më herët kishte identifikuar mungesën e një angazhimi të qartë nga Teherani për të hequr dorë nga një armë bërthamore si një çështje kyçe.

Ndërsa mediat shtetërore iraniane kanë raportuar se Teherani aktualisht nuk ka plane për një raund tjetër negociatash, Baqaei mbajti një ton më pak përfundimtar në intervistë, duke thënë se “diplomacia kurrë nuk përfundon”.

“Nuk duhej të kishte pritshmëri që mund të arrinim një marrëveshje në një seancë të vetme. Nuk besoj se dikush kishte një pritshmëri të tillë,” tha ai.

Baqaei u shpreh se ishte i sigurt që Irani do të mbetej në kontakt me Pakistan, ndërmjetësin e bisedimeve, si dhe me “miq të tjerë në rajon”, megjithëse nuk specifikoi nëse Teherani planifikon të vazhdojë bisedimet me Shtetet e Bashkuara.