Një çast pakujdesie në një mbrëmje me shi ia ndryshoi jetën një të riu dhe e mbushi një burrë tjetër me faj. Për pesë vjet nuk u takuan, ndërsa shqiptari nga Prishtina besonte se nuk do ta meritonte kurrë faljen. Pastaj, një ditë, në vend të padisë apo qortimit që kishte pritur, mbi një stol u vendos një zarf me ftesë dasme.
Rrëfimi i plotë
Quhem Arben, jam 49 vjeç dhe jetoj në Prishtinë. Për shumë njerëz, 17 nëntori është vetëm një datë në kalendar. Për mua është dita që e ndau jetën në dy pjesë: para dhe pas aksidentit.
Atëherë punoja si shpërndarës për një kompani ushqimore. E ngisja furgonin nga mëngjesi deri në mbrëmje dhe rrugët e qytetit i njihja pothuajse përmendësh.
Atë mbrëmje binte shi. Isha vonuar me dërgesën e fundit dhe përgjegjësi më kishte telefonuar dy herë. Në ekranin pranë timonit u shfaq një njoftim. Hodha sytë vetëm për disa sekonda.
Kur e ngrita kokën, e pashë biçikletën përpara furgonit.
Frenova, por ishte vonë.
Ende e dëgjoj zhurmën e goditjes. Ende e shoh biçikletën e rrëzuar dhe djalin që nuk lëvizte mbi asfalt.
Dola nga furgoni duke bërtitur për ndihmë. Një shofer tjetër thirri ambulancën. U ula pranë të riut, por nuk guxova ta prekja. Ai merrte frymë, ndërsa nga balli i rridhte gjak.
Mësova se quhej Dren dhe ishte 20 vjeç. Po kthehej nga fakulteti.
Në spital qëndroi disa javë. Familjes së tij iu tha se dëmtimi në shtyllën kurrizore ishte i rëndë dhe se mund të mos ecte më.
Këtë lajm ma komunikoi një polic. Nuk mbaj mend çfarë i thashë. Mbaj mend vetëm se u ula në një karrige në korridor dhe nuk munda të ngrihesha.
E pranova përgjegjësinë. Nuk tentova të fajësoja shiun, errësirën apo Drenin. E kisha larguar vështrimin nga rruga dhe për ato pak sekonda një i ri kishte humbur jetën që njihte.
Më morën lejen e drejtimit dhe humba punën. Gjykata vendosi dënimin dhe detyrimet që duhej t’i përmbushja. Sigurimi mbuloi një pjesë të trajtimit, por asnjë vendim nuk mund t’ia kthente Drenit atë që kishte humbur.
Dy herë shkova në spital për ta vizituar.
Herën e parë, babai i tij më ndaloi në korridor.
“Nëse keni pak mëshirë, mos hyni”, më tha.
Nuk e fajësova. Po të isha në vendin e tij, ndoshta do të kisha reaguar edhe më keq.
Herën e dytë lashë një qese me disa gjëra te recepsioni. Nëna e Drenit ia kishte kthyer punonjëses pa e hapur.
Pas kësaj nuk shkova më.
Muajt që pasuan ishin të rëndë. Nuk flija. Sa herë mbyllja sytë, më dukej se po shihja përsëri dritën e biçikletës nën shi. Nuk mund të afrohesha pranë një furgoni dhe rrugën ku ndodhi aksidenti e shmangja edhe kur ecja në këmbë.
Gruaja ime u përpoq të më qëndronte pranë, por unë isha bërë i heshtur dhe nervoz. Fëmijët flisnin me zë të ulët kur ndodhesha në dhomë. Sikur e gjithë familja po vuante një dënim bashkë me mua.
Fillova të punoja në depon e një dyqani. Ngarkoja kuti dhe rregulloja mallrat. Paga ishte më e ulët, por nuk doja më të drejtoja automjet.
Një psikolog më ndihmoi ta kuptoja se ndjenja e fajit nuk e ndihmonte Drenin. Më tha se përgjegjësia nuk nënkuptonte të shkatërroja edhe jetën time, por të jetoja në një mënyrë që tregonte se e kisha kuptuar peshën e asaj që kisha bërë.
Fillova të flisja me të rinjtë e kompanisë ku punoja për rrezikun e përdorimit të telefonit gjatë drejtimit. Nuk tregoja emra dhe nuk kërkoja keqardhje. U thosha vetëm se një sekondë mund t’i kushtojë dikujt të ardhmen.
Për Drenin dëgjoja rrallë.
Një i njohur më tregoi se kishte vazhduar studimet. Një tjetër tha se po merrej me dizajn grafik. Nuk guxoja të kërkoja më shumë informacione, sepse nuk doja që familja e tij të mendonte se po ndërhyja përsëri në jetën e tyre.
Kaluan pesë vjet.
Një pasdite më telefonoi një numër i panjohur.
“Jam Dreni”, tha zëri në anën tjetër.
M’u prenë këmbët. U mbështeta në mur dhe nuk arrita të flisja.
Ai më pyeti nëse mund të takoheshim në oborrin e qendrës ku vazhdonte disa seanca fizioterapie. Më tha se nuk dëshironte të flisnim në telefon.
Shkova gjysmë ore para kohës. Kur e pashë duke ardhur me karrocën, ndjeva të njëjtën rëndesë që kisha bartur për pesë vjet.
Dreni ishte rritur. Nuk ishte më djali i dobët që mbaja mend nga fotografia e fakultetit. Dukej i qetë dhe i sigurt.
U ula në skajin tjetër të stolit.
Fjalët e para që më dolën ishin:
“Më fal.”
Ai më vështroi dhe tha:
“E di se jeni penduar. Por nuk ju kam thirrur për t’ju dëgjuar ta thoni përsëri.”
Më tregoi se muajt e parë pas aksidentit më kishte urryer. Më fajësonte për çdo dhimbje, për çdo shkallë që nuk mund ta ngjiste dhe për çdo plan që ishte detyruar ta ndryshonte.
Pastaj kishte kuptuar se, duke menduar çdo ditë për mua, po më lejonte të vazhdoja të kontrolloja jetën e tij.
“Nuk mund ta ndryshoj atë mbrëmje”, tha. “Por mund të vendos çfarë bëj me ditët që më kanë mbetur.”
Nga çanta nxori një zarf të bardhë dhe e vendosi mbi stol.
Brenda ishte ftesa për martesën e tij.
Mendova se nuk e kisha kuptuar mirë.
Dreni më tregoi se të fejuarën, Lean, e kishte njohur dy vjet pas aksidentit. Ajo nuk e kishte njohur si “djalin që përfundoi në karrocë”, por si njeriun që ishte bërë më pas.
“Dua të vini në dasmë”, më tha.
E pyeta pse.
“Jo sepse ajo që ndodhi është harruar. As sepse ishte në rregull. Dua të vini sepse ju e pranuat përgjegjësinë dhe nuk u përpoqët të më fajësonit. Kam nevojë ta mbyll atë kapitull pa urrejtje.”
Nuk arrita t’i përgjigjesha menjëherë. Mbuloja gojën me dorë që të mos qaja me zë.
Në dasmë shkova me gruan time. U ulëm në një tavolinë në fund të sallës. Nuk kërkova të bëja fotografi me Drenin dhe nuk u tregova të ftuarve se kush isha.
Pak para se të fillonte darka, babai i tij u afrua.
Ishte i njëjti burrë që më kishte ndaluar në korridorin e spitalit. Për disa çaste qëndruam pa folur.
Pastaj më zgjati dorën.
“Nuk ju kam falur për një ditë”, më tha. “Por djali im më mësoi se falja nuk do të thotë të mohosh dhimbjen.”
I shtrëngova dorën dhe nuk gjeta asnjë fjalë.
Sot Dreni është i martuar, punon nga shtëpia dhe udhëton më shumë sesa udhëtoja unë para aksidentit. Herë pas here takohemi për kafe. Nuk jemi miq në kuptimin e zakonshëm të fjalës. Mes nesh do të qëndrojë gjithmonë ajo mbrëmje me shi.
Por mes nesh nuk qëndron më urrejtja.
Ai nuk më liroi nga përgjegjësia. Më liroi nga bindja se një njeri duhet të mbetet përgjithmonë vetëm gabimi më i rëndë që ka bërë.
Ndërsa ai zgjodhi që aksidenti të mos bëhej fundi i historisë së tij.
