Puthja “gjuhë në gjuhë” nuk është thjesht një gjest sensual, është një ndërveprim kompleks biokimik, neurologjik dhe emocional, që përfshin një orkestër të tërë procesesh të sinkronizuara. Ajo që në dukje është një akt spontan, në thelb është një mekanizëm i sofistikuar i komunikimit njerëzor, ku trupi “lexon” dhe “përgjigjet” në mënyrë të menjëhershme.
Sipas antropologes Helen Fisher, puthja romantike shërben si një “test kimik i përputhshmërisë”, një mënyrë përmes së cilës individët vlerësojnë në mënyrë të pavetëdijshme partnerin potencial përmes sinjaleve sensoriale dhe molekulare.
Aroma, shija dhe madje përbërja e pështymës përmbajnë informacione mbi sistemin imunitar (MHC), duke ndikuar në tërheqjen biologjike.
Nga këndvështrimi neuroshkencor, siç thekson studiuesja Sheril Kirshenbaum në studimet e saj mbi puthjen, gjatë këtij akti aktivizohen mbi 30 muskuj të fytyrës dhe një rrjet i gjerë nervash kranialë, veçanërisht nervi trigeminal dhe ai facial. Ky stimulim rrit ndjeshmërinë, përqendrimin dhe përjetimin emocional, duke e kthyer puthjen në një përvojë multisensoriale.
Në planin biokimik, puthja është një shpërthim i koordinuar neurotransmetuesish dhe hormonësh.
Dopamina, e njohur si neurotransmetuesi i shpërblimit, rrit ndjesinë e kënaqësisë dhe motivimit. Neuropsikiatri Helen Fisher e përshkruan këtë si një “sistem varësie romantike”, ku truri fillon të kërkojë përsëritjen e përvojës.
Oksitocina, e quajtur shpesh “hormoni i lidhjes”, krijon një ndjenjë besimi dhe afërsie emocionale. Sipas studimeve të neuroekonomistit Paul Zak, kjo substancë është thelbësore për ndërtimin e lidhjeve të qëndrueshme njerëzore.
Endorfinat veprojnë si analgjezikë natyrorë, duke ulur stresin dhe duke krijuar një ndjenjë mirëqenieje.
Kortizoli, hormoni i stresit, bie ndjeshëm gjatë një puthjeje të thellë, çka e bën këtë akt një mekanizëm natyror relaksimi.
